Ulica Velká
Ulica Velká była do połowy XIX wieku główną arterią Morawskiej Ostrawy, łączącą bramy miejskie Vítkovicką (Hrabovską) i Kostelní. Zgodnie z najstarszymi mapami kwartał był podzielony na sześć parceli, z zabudową prawdopodobnie z drugiej połowy XIV wieku. Na wszystkich sześciu parcelach odkryto zagłębione piwniczki wzmacniane konstrukcjami z belek, które świadczyły o wcześniejszej średniowiecznej zabudowie drewniano–ziemnej. Mimo, że niektóre z późnośredniowiecznych domów mogły być już częściowo murowane (piwniczki, część parteru), to jednak zasadnicza zmiana charakteru zabudowy mieszkalnej nastąpiła dopiero po wielkim pożarze miasta w 1556 roku.
Zabudowa rozwijała się jednak stopniowo; drewniane lub częściowo drewniane domy można było spotkać na peryferiach miasta jeszcze w drugiej połowie XIX wieku. Stopniowo także dobudowywano piętra do pierwotnie parterowych budynków. Zgodnie ze spisem z 1820 roku tylko 23 domy z ogólnej liczby 64 posiadały jedno piętro; w roku 1859 piętrowych domów było już 39. Domy były zazwyczaj dwutraktowe. W przedniej części zwykle znajdowała się sień oraz sklepiona komora, w tylnej – kuchnia i świetlica. Z dolnej sieni można było po schodach dostać się do piwnicy oraz na poddasze lub piętro budynku.
Od lat 70. XVIII wieku ulica Velká stanowiła część cesarskiej drogi prowadzącej z Opawy do Cieszyna. Po przebiciu w 1842 roku nowego ciągu komunikacyjnego (dzisiejsza aleja 28. října) ulica Velká straciła na znaczeniu. Zatrzymało to rozbudowę domów, w których mieściły się odtąd przede wszystkim gospody czy różnej jakości szynki. Dopiero w ostatnich trzech dekadach XIX wieku wygląd tutejszej zabudowy się zdecydownie zmienił, a część parterowych domów z drewnianymi oficynami dzięki przebudowom przybrała postać wielkomiejskich kamienic.
1a: Ulica Velká, widok od strony południowo-zachodniej. Fotografia z lat 80. XIX wieku jest najstarszym przedstawieniem ulicy i pokazuje jej wcześniejszy wygląd.
Akce: Otevřít verzi pro tisk
SOBOTA 6. 6., 17:00–23:30 | V sobotu 6. 6. 2026 se uskuteční 17. ročník kulturního festivalu Ostravská muzejní noc. Až do pozdních nočních hodin můžete nahlédnout do ostravských institucí a organizací, které se věnují kultuře, vzdělávání a dalším sociálním aktivitám. Tématem letošního ročníku je tajemství. Program Ostravského muzea najdete na ostravskamuzejninoc.cz nebo po rozkliknutí názvu akce ↑.
ÚTERÝ 23. 6., 13 h, sraz před muzeem | Historické centrum Moravské Ostravy v sobě dodnes ukrývá relikty původního středověkého města. Vydejte se na komentovanou vycházku s archeologem Zbyňkem Moravcem, který vám představí poznatky nejzásadnějších archeologických výzkumů přímo na daných místech, jako jsou Masarykovo náměstí, domovní blok bývalých Laubů, kostel sv. Václava s místem původní fary a pozůstatky hradeb.
Vyskočte z gaučů, vemte za ruku děti (nebo rodiče) a vyrazte s batůžkem na zádech zachránit Déčko. Ostravské muzeum je jedním z několika stovek míst po celém Česku, kde si můžete v létě nejen užít výlet za kulturou, ale taky si hrát. Všechno, co potřebujete vědět, se dozvíte na www.operace-abeceda.cz.